H Harfi İle Başlayan Osmanlıca Terimler, 100. Sayfa

Osmanlı Terimleri Sözlüğü

Hamd Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Medih, övmek.Cenab-ı Hakk'a karşı kulların memnuniyet ve sevinçlerini ve O'na hamd ve şükür ile medihlerini bildirmeleri, senâ etmeleri. (Bak: Elhamdülillah) (Hamd'in en meşhur mânası; sıfat-ı kemaliyeyi izhar etmektir. Şöyle ki: Cenab-ı Hak insanı, kâinata câmi' bir nüsha ve onsekizbin âlemi hâvi şu büyük alemin kitabına bir fihriste olarak yaratmıştır. Ve Esmâ-i Hüsnâ'dan her birisinin tecelligahı olan her bir âlemden bir örnek, bir nümune insanın cevherinde vedia bırakmıştır. Eğer insan, maddi ve manevi her bir uzvunu Allah'ın emrettiği yere sarfetmekle hamdin şubelerinden olan "şükr-ü örfi"yi ifâ ve şeriata imtisal ederse, insanın cevherinde vedi'a bırakılan o örneklerin her birisi kendi âlemine bir pencere olur. İnsan o pencereden o âleme bakar. Ve o âleme tecelli eden sıfatla, o âlemden tezahür eden isme bir mir'at ve bir âyine olur. O vakit insan; ruhu ile, cismi ile, âlem-i şehadet ve âlem-i gayba bir hülâsa olur. Ve her iki âleme tecelli eden, insana da tecelli eder. İşte bu cihetle insan, sıfat-ı kemaliye-i İlâhiyyeye hem mazhar olur, hem müzhir olur. İ.İ.)(Hamd ü senâ, medih ve minnet O'na mahsustur, O'na lâyıktır. Demek nimetler O'nundur ve O'nun hazinesinden çıkar. Hazine ise dâimîdir. M.)

Hamd ü sena Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Cenab-ı Hakk'a hamd ve O'nu isimleriyle medhetmek.

Hamd ü şükran Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Allah'ı minnet ve şükranla övme.

Hamde Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Ateş gürültüsü.

Hamdele Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, "Elhamdülillah" demenin kısaca ismi. Bu sözün masdar haline getirilip kısaltılması.

Hame Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Kafatası, başın üst kısmı.

Hâme vü şemşir Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Kalem ve kılıç.

Hâme-i edeb Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Edebiyat kalemi.