K Harfi İle Başlayan Osmanlıca Terimler, 175. Sayfa

Osmanlı Terimleri Sözlüğü

Kelâm-i resul Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Hadis. Peygamberimizin sözü.

Kelâm-i tünd Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, f. Sert söz.

Kelâmî Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Söz ve kelâma ait. Sözle alâkalı.

Kelâmin kuyudat ve keyfiyati Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Kelâmın küllünü meydana getiren harf, kelime gibi parçalarıyla, bunların sarf ve nahiv yönünden hususiyetleri. Meselâ: Müzekkerlik - müenneslik, mârifelik - nekrelik, mübtedâ - haber, sıfat - mevsuf gibi.

Kelâmiyyun Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Kelâmcılar. İlm-i kelâm âlimleri. (Bak: Mütekellimîn)

Kelâmullah Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Allah kelâmı, Kur'ân-ı Kerim. (Bak: Kur'ân)(Kur'ân başka kelâmlarla kabil-i kıyas olamaz. Çünkü, kelâmın tabakaları, ulviyet ve kuvvet ve hüsn-ü cemâl cihetinden dört menbaı var. Biri mütekellim, biri muhâtab, biri maksad, biri makamdır. Ediblerin yanlış olarak, yalnız makam gösterdikleri gibi değildir. Öyle ise, sözde "Kim söylemiş? Kime söylemiş? Ne için söylemiş? Ne makamda söylemiş?" ise bak. Yalnız söze bakıp durma.Madem kelâm kuvvetini, hüsnünü bu dört menba'dan alır. Kur'ânın menbaına dikkat edilse, Kur'ân'ın derece-i belagatı, ulviyet ve hüsnü anlaşılır. Evet, madem kelâm mütekellime bakıyor; eğer o kelâm emir ve nehiy ise; mütekellimin derecesine göre irâde ve kudreti de tazammun eder. O vakit söz mukavemetsûz olur, maddi elektrik gibi te'sir eder. Kelâmın ulviyet ve kuvveti o nisbette tezâyüd eder. S.)

Kelan Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, f. İri, cüsseli, büyük. Heybetli.* Geniş, enli. * Baş.

Kelânî Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, (Kilâet. den) Sakladı ve beni muhafaza etti veya eder, (meâlinde).