T Harfi İle Başlayan Osmanlıca Terimler, 201. Sayfa

Osmanlı Terimleri Sözlüğü

Te`vil Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, (Tef'il veznindendir) Bir nesneye redd ve irca' etmek. Döndürmek. Te'vil kelimesi, bazı müfessirlere göre, rücu' mânasına olan "Evl: " den alınmıştır. Müfessirlerce: Bir âyet-i kerimenin mânasını bir nesneye irca' ile beyan etmektir. Bazılarınca da (Evvel: ) lâfzından alınmış olup kelâmı evveline sarf ve irca' eylemektir. Bazılarınca da hükümet ve siyaset mânasına olan (İyalet: ) den alınmıştır ki, te'vil eden kimse, zihin ve fikrini kelâmdaki sırrın tetebbuuna taslit etmekten ibarettir ki, kelimeden maksud olan mâna zâhir ve söyleyenin muradı aşikâr ola. Tefsir ve te'vil beynindeki fark ise: Tefsir: Nüzul-ü âyetin sebebinden bahs ve lügat cihetinden kelâmın mevzuuna müteallik maddeye mübâşerettir. Te'vil ise: Âyetlerin sırlarını ve istar-ı kelimatı (kelimeler perdesini ve zarını) inceden inceye araştırmak ve âyetin mâna ihtimâllerinin birini tâyin etmekten ibarettir ki, muhtelif vecihlere muhtemel olan âyetler olur. Kur'anın anlaşılmasında birinci mertebe tenzil, ikinci mertebe te'vildir.Te'vil, bundan başka "rüya tâbir etmek" mânasına gelir ve "hoş kokulu bir nebat" adıdır. (Kamus Tercemesi)

Te`vilât Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, (Te'vil. C.) Te'viller. Zâhiren yakın mâna ve delil nakletmek sebebiyle başka mâna vermeler.

Te`vim Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Tâzim etmek, hürmet etmek.

Te`viye Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Haz duyup "oh" demek.

Te`ye Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Eğlenmek, durmak, oyalanmak.

Te`yid Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, (C.: Te'yidât) Kuvvetlendirme. Sağlamlaştırma. Metânet verme. * Doğrulama, doğru çıkarma. Destekleme.

Te`yis Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, (Ye's. den) Me'yus etme, ye'se düşürme. Umutsuzlaştırma.

Te`z Osmanlı teriminin Türkçe karşılığı, Yara. * Cenk edip döğüşürken birbirine yakın olup yoldaşını gözetmek.